فضایی برای به اشتراک گذاشتن تحلیل های ناظر بر تحولات و آموزه های حقوق | زندگی بهتر در سایه ی اخلاق و فرهنگ حقوقی

ظهرنویسی چک

از «ظهرنویسی چک» چه می‌دانید؟

ظهرنویسی به معنای پشت‌نویسی است و ظهرنویسی چک با اهداف مختلف صورت می‌گیرد که می‌توان به ظهرنویسی به قصد انتقال، وکالت یا ضمانت یاد کرد. هرکدام از این موارد با دیگری متفاوت است و شرایط خاص خود را دارد.

تفاوت ظهرنویسی با ضمانت

ظهرنویسی حاکی از انتقال سند است. ظهرنویسی چک یعنی انتقال چک به کسی دیگر. با ظهرنویسی کسی که نفع او پشت نویسی شده، دارنده چک محسوب می‌شود و کلیه امتیازات و وجوه مندرج در چک به نفع کسی است که به نام او چک پشت‌نویسی شده است.

ضمانت در ظهر چک

ظهرنویسی انواع مختلفی دارد و به نیت‌های مختلف انجام می‌شود. غالبا پشت‌نویسی یک چک با هدف انتقال انجام می‌شود یعنی امتیازات یک چک با پشت نویسی به فردی دیگر منتقل می‌شود اما موارد دیگری هم وجود دارد که پشت نویسی با آن اهداف انجام می‌شود؛ یکی از آن موارد ضمانت است. یعنی وقتی که در یک معامله به ضامن احتیاج باشد فردی ظهر چک را امضا و ضمانت می‌کند که در صورت عدم پرداخت وجه چک از سوی صادر کننده آن، شخص پرداخت امضاکننده ظهر، پرداخت مبلغ چک را بر عهده می‌گیرد.

وقتی ضامن ظهر چک را امضا می‌کند دیگر هیچ امتیازی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود. بیشتر اوقات این ظهرنویسی زمانی انجام می‌شود که اعتبار صادرکننده چک برای دارنده آن مورد تایید نباشد و دارنده برای حصول اطمینان، تقاضا ‌کند شخص ثالثی به عنوان ضامن ظهر چک را امضا کند. اما آن‌چه افراد بیشتر با آن آشنا هستند همان ظهرنویسی به منظور انتقال است.

دو امضا درظهر چک لازم است

به استثنای چک در وجه حامل سایر چک‌ها در وجه اشخاص معین نوشته می‌شوند و  برای انتقال این چک‌ها باید حتما به پشت نویسی توجه کرد، در فرضی که صادرکننده، چکی را در وجه شخص معین صادر کرده باشد و شخص معین موصوف در چک، بخواهد چک را به اشخاص دیگر منتقل کند ناگزیر است چک را ظهرنویسی نماید، به عبارت دیگر اگر سندی در وجه دیگری صادرشده باشد دارنده به صرف دو فقره امضا در ظهرچک آن را به دیگری منتقل می‌کند.و در این صورت به تعداد متعهدین پرداخت وجه چک نیز افروده خواهد شد.

در ظهر نویسی، وجه چک یا سند به فردی دیگر منتقل می‌شود اما وقتی که قصد ضمانت داشته باشیم تضمین پرداخت وجه چک، از سوی صادرکننده توسط شخص ثالث یا همان ضامن انجام می‌شود.

لاکن باید به این نکته توجه داشت که مسئولیت ضامن و ظهرنویس در اسناد تجاری مسئولیت تضامنی است یعنی طلبکار می تواند به هر کدام از مسئولین به میزان کل وجوه مورد مطالبه مراجعه کند.

همچنین هنگامی که چکی در وجه شخص معین صادر شده باشد اثبات عدم حسن نیت دارنده چک در دعاوی مربوطه، نسبت به مواردی که چک در وجه حامل صادر شده باشد آسان تر و ساده تر خواهد بود

ظهرنویسی چک هیچ محدودیتی ندارد. وقتی یک فقره چک بین افراد دست به دست شود با هربار ظهر نویسی، چک مورد ‌نظر به شخص بعدی منتقل می‌شود. البته در این مورد یک استثنا هم وجود دارد و آن در مورد چک حامل است. چک‌های حامل نیاز به پشت نویسی ندارند زیرا این چک‌ها به نام شخص معینی نوشته نشده‌اند و هرکس با دارا بودن آن می‌تواند به بانک مراجعه و آن را وصول کند.

به عبارت دیگر برای انتقال چک حامل، لازم نیست دارنده چک، ظهر(پشت) چک را امضاء کند. انتقال چک حامل، با دست به دست شدن چک انجام می گیرد و انتقال دهنده، مسئولیتی در قبال نقد شدن آن نخواهد داشت در صورتی که دارنده چک، پشت چک را امضاء کند و آن را به شخص دیگری انتقال دهد همانند صادرکننده چک، متعهد به پرداخت وجه چک در مواعد مقرر قانونی می باشد.

در واقع ظهر نویسی چک های در وجه حامل کاملا اختیاری می باشد.

اصل استقلال امضا

همچنین درصورت وجود چند امضا در ظهر چک، حتی در صورت مجعول بودن یکی از امضا ها ، مابقی افراد در برابر دارنده چک مسؤولیت تضامنی دارند.

امضا کفایت می‌کند، نام لازم نیست!

یکی از سوالاتی که برای عموم پیش می‌آید این است که افراد برای انتقال یک چک فقط باید آن را امضا کنند یا اینکه نوشتن نام هم ضرورت دارد. برای انتقال چک فقط امضا کافی است و لحاظ شدن نام دارنده در پشت چک هیچ ضرورتی ندارد. همین که امضای شخصی در پشتن چک باشد نشان می‌دهد که وی دارنده چک بوده و چک به او منتقل شده است.

انتقال چک بدون ظهرنویسی

اگر شخصی چکی را بدون ظهرنویسی به شخص دیگری منتقل کند این چک منتقل نشده و همچنان شخص قبلی دارنده و ذی‌نفع چک است؛ که در صورت بروز این موضوع چنانچه چک در وجه شخص باشد بار اثبات موضوع بسیار سهل و ساده خواهد بود و برای چک های درو جه حامل دارای پیچیدگی های خاص خود می باشد؛ و چنانچه کسی مدعی خلاف این موضوع باشد باید به دادگاه مراجعه کرده و این ادعا را ثابت کند.

تجریدی بودن اسناد تجارتی

وصف تجريدي به اين معنا مي باشد كه فعل و انفعالات حادث شده در رابطه حقوقي، تأثيري بر سند ندارد و اساسا رابطه حقوقي طرفين قابل تسري به شخص يا اشخاص ثالث نيست و اين حفظ شدن اعتبار به دليل موضوعيت داشتن سند تجاري است. مثلا اگر چک چند دست چرخیده و در این میان ، دو نفر در این فرآیند ، با هم به اختلاف حساب خورده اند نمی توانند مانع پرداخت چک شوند ، چراکه افراد بعد از آنان هیچ دخالتی در این اختلاف نداشته اند.

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.